Türkçe  I  English     

Buradasınız: Ana Sayfa / İsrafı Yok Etmede Bir Beceri:DEĞER AKIŞ HARİTASI

Kriz yaşadınız mı? Yoksa teğet mi geçti sizden?

 

Kriz yaşanırken ya da teğet geçerken israf noktalarını bulalım arayışına ve eylem boyutuna kurumunuzu taşıyabildiniz mi?

 

Pek tabi, ne krizi ne de teğet geçmesi, şükür çok iyi gidiyoruz diyor olsanız bile az maliyet ve daha çok verim için israftan kaçınmayı herhalde istiyorsunuzdur. Kim istemez ki kaynakların gittikçe azaldığı ya da yeni kaynak arayışlarının sıklaştığı günümüzde.

 

Ürününüze değer katmak, üretiminizi yalınlaştırmak ve israftan kurtulmak için sorununuz var ve içinden çıkamadığınızı kabul edelim. Öncelikle sorunun farkına varılması ve bunun iyice açıklanabilmesi sizi çözüme yaklaştırır. İyi ifade edilemeyen bir problem çözümden ve esas odak merkezlerinden sapmalara yol açar.

 

Sorunlarınızı çok net tariflenmesi, mevcut durumun ortaya çıkarılması ve gereksinimlerin belirlemesi için kendi kendinize acaba prosesi, ekipmanı, çalışanı, metodu vb söyle yapsak ne olurdu diyorsanız bu konuda alıştırma yapmanız için Değer Akış Haritası işinize çok yarayacaktır.

 

Bir kuruluşun değer akış haritası hakkında ne bilmesi gerekiyor ve nereden işe başlamalıdır?

 

Öncelikle yönetim problemini kabul ederek işe koyulmalıdır. Değersiz faaliyetleri ve insafları azaltmak için yüksek öncelikli problemlerinizi belirleyin. Yönetim her şeyden önce sorun çözümü için sistematik çalışmalar gerçekleştirmeye istekli olmalıdır. Deming ve Juran kalite problemlerinin % 85 yönetim kaynaklı, % 15 çalışan kaynaklı olduğunu iddia ederler. Bir altı sigma ve yalın üretim çalışmasının başarıyla hayata geçirilmesi ve iyileşmeye doğru ivme kazanması için üst yönetimin aynı zamanda iyi liderlik vasfına sahip olması gereklidir.

 

Müşteri gözlükleriniz gözünüze takmanızı gerekirse elinize büyüteç alarak proseslerinize bakmanızı öneriyorum. Böylece müşterilerinizi gözü ile faaliyetlerinizde, metodunuzda, proseslerinizde, ürününüzde değer katmayan israfa yol açan faaliyetleri görme şansınız olacaktır.

 

Bu arada bağlantı elemanları gibi kurumunuzdaki prosesleri, müşteri taleplerini, piyasadaki varlığınızı birbirine bağlayan çalışanlarınızdan fonksiyonel bir takım oluşturun. Bu takım 5N ni uyguluyor olacaktır ve takım hem söz konusu proseste çalışan, hem işi küresel boyutta görebilen ve hem de farklı bölümlerde çalışanlardan oluşturulursa verimli olur. Takımı kurduktan ve ilk defa bu çalışmaları gerçekleştirecek iseniz profesyonel bir kuruluştan da destek alarak Değer Akış Haritalaması yapabilirsiniz.

 

Değer Akış Haritası proseslerin her bir faaliyet adımını içerecek şekilde çok detaylı olarak akış diyagramlarının çizilmesinde yararlanılan bir yalın üretim aracıdır. İsrafı azaltmada, proseslerinizi iyileştirmede ve geliştirme tartışmasında ve tatbikatının planlamasında kullanılır.

 

Kobi’lerde iyileştirme çalışmalarında genellikle Planla-Uygula- Kontrol Et- Yap çevrimi üzerine kurulu PUKÖ Döngüsü kullanılır. Gerek Altı Sigma çalışmalarında gerek yalın üretim çalışmalarında iyileştirmede kullanılan model DMAIC (Define, Measure, Analyze, Improve, Control) ‘ın türkçesi TÖAİK (Tanımla, Ölç, Analiz et, İyileştir, Kontrol et)dir. TÖAİK modelinde ölçmede, analiz etme ve geliştirmede kullanılan araç Değer Akış Haritalarıdır.  

 

Değer Akış haritası çizmeye öncelikle hangi mamul yada proses ailesinin değer akışında yer alacağının belirlenmesi ile başlanılır. 

 

Proses çıktılarının ve o çıktının müşterilerinin tanımlanması yapılarak proses akışı çizilir.

 

Kullanılan tüm malzemelerin hareketi gösterilir. Aynı akışa sahip malzemeler gruplandırılır. Gelen malzeme kontrol ve testleri de belirtilerek malzeme akışı çizilir.

Satınalmadan siparişin gönderilmesine kadar ki bilgi akışı bilgi akışı çizilir. Bilginin nasıl toplandığı belirtilir.

 

Proses verileri (operatör ve vardiya sayısı, parça üretim süresi, ayarlama süresi, atıl aktif ekipman, parti büyüklüğü, birim başı maliyet vb) toplanır ve akışa eklenir.

 

Müşteriye ve işe değer katan katmayan sorular sorularak tedarik ve proses ve değer süresi verileri belirlenir. Prosesi bilen takım dışındaki kişiler tarafından değer akış haritası gözden geçirilerek doğrulaması yapılır.

 

İsraf alanları, fırsat alanları, uygulamadaki adımlar belirlenir ve gelecekteki durum haritalarda gösterilir. Prosesin gelecekteki durumu göz önüne getirilerek iyileştirme imkânları tanımlanır ve önem sıralaması yapılır. Darboğazların nerede olduğu ve nasıl halledileceği, müşteri talebini karşılamadaki yalın durum gözler önüne serilmiş olur. Sonrasında da değer akışından sorumlu kişi olaya katılarak gelecek durum uygulama adımlarına ayrılır geliştirme araçları kullanılarak iyileştirmeler yapılır. Bu geliştirmeler de 5S, Kanban, Koruyucu Bakım, Yerleşim Planı Geliştirme, Deney Tasarımı vb yöntemler kullanılabilir.

 

Belki de şöyle diyebilirsiniz “biz zaten proseslerimize, proses akışlarımıza hakimiz bunları tekrardan çizmek zaman kaybı olacaktır” ancak gerçekten israflarınızı önlemeyi amaç edindi iseniz ve mevcuttaki performansınızı çok net olarak görmek isterseniz bu kaçınılmazdır. Fakat gözle aşikâr görünen ben buradayım diyen sorunlar ya da israf kaynakları varsa Değer Akış Haritaları hazırlamadan da iyileştirme ve israftan kurtulmak için geliştirme yöntemleri veya Kaizen metodu direkt uygulanabilir. Kaizen ile hızlı iyileşmek ve israflarınızdan kurtulmak mümkündür. Ancak gene de iyi kurulacak bir takımın kaliteli yoğun saatler ayırıp bu konuyu masaya yatırarak değer akış haritalarını çıkarması negatif olasılıkları ve israfı yok etmede kritik bir beceridir.